شریف لک زایی

عمل برخی مطبوعات در اروپا در انتشار کاریکاتورهایی از پیامبر رحمت و آزادی شرم آور بود. این عمل با استناد به اصل آزادی بیان انجام گرفته که باید گفت آزادی بیان با اهانت بسیار متفاوت است. البته در قرآن هم سفارش و توصیه به عدم اهانت نسبت به اربابان کفار شده است. این منع از آن رو است که ممکن است آنان نیز در چنین وضعیتی اولیای حق و خدا را دشنام داده و به ساحت آنها اهانت روا دارند. از این رو مسلمانان از اهانت منع شده اند. با این حال این اهانت در پوشش آزادی بیان انجام گرفته و از آن دفاع می شود. در این باب سخن بسیار است و نوشته ای مبسوط می طلبد که نگارنده در تداوم پروژه فکری خود، مسأله آزادی، در دست انجام دارد.

به هر حال اهانت به پیامبر رحمت و آزادی عملی سخیف و در راستای رودرویی ادیان ابراهیمی است. مناسب است خوانندگان محترم به نحو مقتضی و از طریق اینترنت اعتراض خود را به دیگران هم برسانند. در همین زمینه اینجا را کلیک فرمایید تا از جزییات اعتراض اینترنتی مطلع شوید.

به امید روزی که ادیان ابراهیمی حول کلمه الله گرد هم جمع شوند و در صلح و صفا و رحمت و آزادی و عدالت زیست نمایند.

مشروعيت در هر جايى كه گروهى از مردم براى انجام عملى بر اساس نقش‏هاى اجتماعى خويش گرد آيند، طرح مي شود. واژه مشروعيت (legitimacy) از ريشه لاتين به معنى قانون گرفته شده و با كلمات قانونگذار (legislator) و قانونگذارى (legislation) هم‏ريشه است. اقتدار مشروع، اقتدارى است كه از جانب كسانى كه تحت كاربرد آن قرار مى‏گيرند، معتبر يا موجه تلقى شود. چنين اقتدارى، قانونى، عادلانه و برحق شناخته مى‏شود. در نتيجه اعمال زور از جانب شخص واجد اقتدار، موجه و مشروع به شمار مى‏رود. به ديگر سخن، مشروعيت يك نظام سياسى همان ارزشمندى آن است؛ به اين معنى كه آن نظام سياسى مبين اراده عمومى و برخاسته از رضايت شهروندان است. چنين نظام سياسيى واجد حق حكمراني است و توقع دارد كه مردم از قوانين و مقرراتش اطاعت كنند.
مشروعيت، به معناى توانايى ايجاد و حفظ اين اعتقاد است كه نظام سياسى موجود براى جامعه، مناسب‏ترين نهاد است. از اين رو هر نظام سياسى در راه كسب مشروعيت مى‏كوشد و در صدد محقّ جلوه دادن نظام سياسى خود و اعمال مشروع قدرت سياسى خود است. در صورت فقدان مشروعيت، حكومت اعتماد عمومى را از دست مى‏دهد و از آن اطاعت نمى‏شود و سرانجام فرو مى‏ريزد. به عقيده پاره‏اى از ديدگاه‏ها، مشروعيت، بنياد قدرت حكومت است كه از يك سوى حق فرمان‏روايى را به حكومت مى‏دهد و از سوى ديگر حكومت شوندگان را از چنين حقى آگاه مى‏كند.
شايد بتوان گفت مشروعيت نوعى رضايت و مقبوليت مردمى نسبت به نظام سياسى موجود و اعطاى حق اقتدار در كاربرد زور به حكومت در جامعه است. از اين رو با فقدان رضايت، مشروعيت يك نظام سياسى به خطر افتاده و با بحران روبه‏رو مى‏شود؛ زيرا ديگر از نظام سياسى اطاعت نمى‏شود. در نهايت ممكن است بحران مشروعيت به تغييرات وسيع در حاكميت منجر گردد. يكى از مواردى كه به وسيله آن مشروعيت به خطر مى‏افتد، فقدان كارآمدى و كارايى نظام سياسى است.
در ارزيابى مبناى مشروعيت در دو نظريه ولايت انتخابى فقيه و ولايت انتصابى فقيه، مى‏بايست به لوازم و پيامدهاى اين دو نظريه توجه كرد و آن‏گاه نقاط اختلاف و اشتراك آنان را برجسته نمود. همچنين در ارزيابى نهايى از آثار و نتايج عملى اين دو نظريه بايد به پرسش‏هايى از اين قبيل پاسخ داده شود:
آيا در نظريه ولايت انتصابى فقيه مردم تمامى اختيارات خود را - حتى در حوزه خصوصى - به فقيه واگذار مى‏كنند و در حوزه عمومى هيچ گونه نقشى در نظام سياسى ندارند؟ قلمرو اقتدار دولت در اين نظريه چه حوزه‏اى را دربر مى‏گيرد و آيا تفكيك قوا در اين نظريه پذيرفته شده است يا خير؟ آيا مردم از حق مشاركت سياسى برخوردار هستند؟ آيا آزادى‏هاى سياسى مردم پايمال مى‏شود و آنان حق انتخاب كردن، انتخاب شدن و مخالفت كردن را دارا نيستند؟ آيا باب انتقاد و اعتراض مسدود است و هر گونه مخالفتى سركوب و حقوق مخالفان ناديده انگاشته مى‏شود؟ آيا مردم پس از تأسيس نظام سياسى مبتنى بر نظريه ولايت انتصابى فقيه داراى هيچ گونه حقى نيستند و صرفاً مكلف شمرده مى‏شوند؟ آيا نظريه ولايت انتصابى فقيه آن گونه كه برخى معتقدند به استبداد دينى منتهى نمى‏شود؟ اقليت‏هاى دينى در اين نظريه داراى چه جايگاه، منزلت و حقوقى هستند؟ پرسش‏هاى فوق را به گونه‏اى سلبى و ايجابى از نظريه ولايت انتخابى فقيه نيز مى‏توان پرسيد. به نظر مى‏رسد پاسخ به پرسش‏هاى فوق تا حدى مبناى مشروعيت در اين دو نظريه را كه منشأ اختلاف فرض شده است، روشن و بازكاوى نموده و صحت و سقم آن را به محك ارزيابى قرار دهد.

براي نگارنده دل‌انگيز بود كه به طور کامل فيلم «براي آزادي» ساخته آقاي حسين ترابي را مشاهده کردم. این فیلم برای نخستین بار در سال گذشته به طور کامل در تلویزیون به نمایش درآمد و امسال نیز مجدداً پخش گردید. پس از تماشای این فیلم می توان دریافت که بسیاری از صحنه های مبارزات مردم در انقلاب تکه هایی از این فیلم اند که در طی این سال ها به طور مکرر پخش شده اند....

در همین زمینه مطالعه مطلبی از امام سید موسی صدر توصیه می شود. این متن، با عنوان سفر شهادت، سخنرانی ایشان است که هم اینک بر روی سایت پایگاه اطلاع رسانی مؤسسه تحقیقاتی امام موسی صدر قرار دارد.